Ana içeriğe atla

Foks Veteriner Kliniği – Narlıdere Veteriner

Veteriner muayenesinde dinlenen yetişkin alman kurdu köpeği

Alman Kurdu Hastalıkları: En Sık 10 Sorun ve Korunma

Alman Kurdu Hastalıkları: En Sık 10 Sorun ve Korunma

Alman kurdu aldığınızda birçok şey alırsınız: zeki, sadık, iş yapmak isteyen bir arkadaş. Hepsi doğru. Ama bu ırk, yıllarca belirli özellikler için üretildiği için bazı hastalıklara da yatkın. Bunu öğrenmek, ırkı sevmekten vazgeçirmez; sadece hangi belirtiye erken bakacağınızı gösterir.

Aşağıda en sık karşılaşılan 10 sorunu sıraladım. Her birinde neye bakacağınızı, nasıl tanı konulacağını ve neyin elinizde olduğunu yazdım.

Bir bakışta

Hastalık Tipik yaş İlk işaret Acil mi?
Kalça displazisi 6 ay – 2 yaş (belirtiler sonra da çıkabilir) Kalkarken zorlanma, tavşan zıplaması Hayır
Dirsek displazisi 5-12 ay Ön bacakta topallaık Hayır
Dejeneratif miyelopati 8 yaş üzeri Arka ayakların sürünmesi Hayır
Lumbosakral stenoz 4-8 yaş Bel ağrısı, zıplamak istememe Bazen
Mide dönmesi (GDV) Her yaş, yaşla artar Boş kusma, şişmiş karın Evet, dakikalar önemli
Ekzokrin pankreas yetmezliği 1-4 yaş Çok yer ama zayıflar Hayır
Perianal fistül Orta yaş Kuyruk altında koku, acılı tuvalet Hayır
Pannus (kronik keratit) 3-6 yaş Gözde bulanma Hayır
Alerjik deri hastalığı ve piyoderma Herhangi Kaşınma, kokulu deri Hayır
Hemanjiyosarkom 8-10 yaş Ani halsizlik, soluk dişeti Evet

1. Kalça displazisi

Alman kurdu denince akla ilk gelen sorun bu. Kalça eklemi çukurı ile femur başı birbirine tam oturmaz, sürtünme eklemi aşındırır, zamanla artroz gelişir. Kalça displazisi kalıtımsaldır ama beslenme, hızlı büyüme ve aşırı kilo gibi çevresel faktörler ağırlığını artırır [1].

Belirtiler: Kalkarken güçlük, merdiven ve zıplamadan kaçınma, koşarken iki arka ayağı birlikte kullanmak (tavşan zıplaması), dinlenince geçer ama ağrı aralarında gizlenir. Tanı klinik muayene + kalça röntgeni. Ciddi vakalarda sedasyon altında çekilir; doğru pozisyon çok önemli.

Ne yapabilirsiniz: Yavru döneminde kilosunu sınırlı tutun, hızlı büyümesini istemeyin; yaşamı boyunca ince kalması en iyi önlemdir. Anne babasının kalça skorları kayıtlı olan bir yavru tercih edin. Tedavi, hafif vakada kilo kontrolü, eklem desteği ve ağrı yönetimi; ağır vakada cerrahi.

2. Dirsek displazisi

Kalça kadar ünlü değil ama ön bacakta topallığın sık nedenidir. Büyüme sonrası dirsekteki kemik parçaları ya da kıkmık sorunları yazılır. Topallık 5-12 aylık yaşta başlar, istirahatte geçip egzersizde geri gelir. Tanı röntgen, bazı vakalarda BT. Tedavi: eklem artroskopisi ya da ağrı yönetimi. Ön bacak topallığını “büyüme ağrısı” sanmayın, röntgen çektirin.

3. Dejeneratif miyelopati (DM)

Omurilikteki sinir lifleri zamanla bozulur. Başlangıçta çok sıradandır: arka ayakların tırnakları yerde sürünmeye başlar, köpek biraz sendeler. Ağrı yoktur; en önemli ayırt edici özelliği budur. Yaş genellikle 8 üzeri. Hastalık, SOD1 geninde bir mutasyonla ilişkilidir; ırkın önemli bir bölümünde görülür [2].

DM’nin şimdilik kökten tedavisi yok. Fizyoterapi, düzenli yürüyüş, gerektiğinde tekerlekli destek ve kilo kontrolü yaşam kalitesini ciddi şekilde artırır. Arka ayak zayıflığı olan her yaşlı köpek DM değildir; önce kalça, bel ve disk sorunları dışlanır.

4. Lumbosakral stenoz (Kauda Equina Sendromu)

Belin son omurları ile kuyruk sokumu arasındaki kanalda disk ve bağlar sinirlere bastırır. Çalışan ve spor köpeklerinde çok görülür. Belirtiler: kuyruğu kaldırmada acı, zıplamayla birlikte acı çığlığı, bel bölgesine dokunulunca kaçma, tuvalet alışkanlığını tutamama. Tanı: röntgen, MR ya da BT [3]. Hafif vakada istirahat ve ilaç, ileri vakada cerrahi.

5. Mide dönmesi (GDV)

Bu madde dikkatle okunmalı. Derin göğüslü, büyük ırklarda mide gazla şişer ve kendi etrafında döner. Kan akımı kesilir, şok gelişir. Saatlerle değil, dakikalarla ölçülür. Alman kurdu da bu yatkın ırklar arasındadır; yaş ilerledikçe risk artar [4].

Belirtiler: Kusmak isteyip kusamama (boş öksürme), karında sert şişkinlik, saliva, huzursuzluk, nefes darlığı, soluk dişeti. Böyle bir görünümü fark ederseniz beklemeyin, bizi arayarak yola çıkın.

Risk azaltmak için: Günlük mamayı 2-3 öğüne bölün, çok hızlı yeme alışkanlığını yavaşlatıcı mama kabıyla düzeltin, yemek hemen ardından koşturmayın. Yüksek risk gruplarında (ailesinde GDV olan, derin göğüslü) kısırlaştırma ya da başka bir ameliyat sırasında profilaktik gastropeksi (mideyi karın duvarına sabitleme) düşünülebilir; bunu veterinerinizle konuşun.

6. Ekzokrin pankreas yetmezliği (EPI)

Pankreas sindirim enzimlerini yeterince üretemez. Sonuç: köpek çok yer ama kilo verir; dışkısı yaĝlı, açık renkli ve kokuludur. Alman kurdu bu hastalığa en yatkın ırklardan biri [5]. Tanı kan testiyle (TLI). Tedavi ömür boyu, enzim tozlarını mamayla vermek ve gerekirse B12 vitamini desteğidir. Korkutucu bir tanı gibi görünse de doğru yönetilen EPI’li köpekler normal bir yaşam sürer.

7. Perianal fistül (Anal Furunkuloz)

Kuyruk altında, anüs çevresinde ağrılı ve kokulu fistüller açılır. Köpek tuvalette acı çeker, kuyruğunu tutmak istemez, anüs bölgesini yalayıp durur. Alman kurdu, bu hastalığın bildirildiği vakaların çok büyük bir kısmını oluşturuyor ve bağışıklık sistemi kaynaklı olduğu düşünülüyor. Siklosporin gibi bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve diyet değişikliği çoğu vakada işe yarar [6].

8. Pannus (Kronik Yüzeysel Keratit)

Gözün şeffaf tabakasında (kornea) bağışıklık kaynaklı iltihap gelişir; kornea önce pembeleşir, sonra koyulaşır, görme azalır. Morötesi (UV) ışın ve yüksek rakım riski artırır [7].

9. Alerjik deri hastalığı ve derin deri enfeksiyonları

Kaşınma, kulak ve pati yalama, özellikle karın ve kasık bölgesinde kızarıklık. Alman kurdunda atopik dermatit sık; bunun üzerine bakteriyel enfeksiyon (piyoderma) eklenebiliyor. Tedavi çok boyutlu: kaşıntıyı kontrol eden ilaçlar, dermatolojik şampuanlar, gerekirse eleme diyeti ve alerjen yönetimi [8]. Her kaşıntıyı “alerji” saymadan önce kene, pire, uyuz ve mantar enfeksiyonlarını elemine etmek gerekir.

10. Hemanjiyosarkom

Damar duvarından köken alan agresif bir kanser. En sık dalakta, sonra kalpte ya da karaciğerde büyür. Alman kurdu, en çok görülen ırklardan biri [9]. Sinsi bir hastalıktır: köpek günlerce normal görünüp bir anda halsizleşir, dişeti soluk, karın şişer. Bunun nedeni genellikle kitlenin patlayıp içe kanamasıdır. 8 yaşını geçmiş Alman kurtlarında 6 ayda bir karın ultrasonu ve kan sayımı ile erken yakalama şansı yaşıyor. Ayrıntı için yaşlı hayvan check-up yazımıza bakın.

Yavru alacaksanız neye bakılmalı?

  • Anne babasının kalça ve dirsek skorları (OFA, FCI ya da muadili) kayıtlı olmalı
  • İlk muayeneyi 48 saat içinde yaptırın, güvenilir bir ırk kulübü ya da bir hobi yetiştiricisinden aldığınızı belgeleyin

Hangi belirtide hemen gelin?

  • Boş öksürme, şişmiş karın, hızlı nefes (mide dönmesi)
  • Ani halsizlik, soluk dişeti (iç kanama)
  • Arka bacakta ani felç ya da idrar-dışkı tutamama
  • Hem yemek hem su tüketimi artıp kilo kaybı
  • Gözde ağrı, kızarıklık ya da hızlı görüş kaybı

İstediğiniz an 0 555 388 70 35 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Genel ırk hastalıkları için köpeklerde ırk hastalıkları yazımıza, kalça ve dirsek röntgeni gibi hizmetler için hizmetler sayfamıza göz atın.

Sık sorulan sorular

Alman kurdu kaç yıl yaşar? Genelde 9-13 yıl. Kilo kontrolü, düzenli kontrol ve eklem sağlığı yaşam süresini ve kalitesini belirgin etkiler.

Alman kurdu kalça displazisi için ne zaman röntgen çekilmeli? Resmi skorlama genellikle 12-24 aylık yaş arası. Şüphe varsa daha erken de çekilebilir.

Alman kurdu mide dönmesini önlemek mümkün mü? Tamamıyla değil. Öğün sayısını artırmak ve yavaş yemek riski azaltır. Gastropeksi mide dönmesini engeller, ama şişmeyi önlemez.

Kısırlaştırma bu hastalıkları etkiler mi? Evet, bazı eklem sorunları ve kanser riski kısırlaştırma zamanıyla ilişkilidir; ayrıntılar için köpek kısırlaştırma yazımıza bakın.

Kaynaklar

[1] Ginja MMD, Silvestre AM, Gonzalo-Orden JM, Ferreira AJA. Diagnosis, genetic control and preventive management of canine hip dysplasia: a review. Vet J. 2010;184(3):269-276.

[2] Awano T ve ark. Genome-wide association analysis reveals a SOD1 mutation in canine degenerative myelopathy that resembles amyotrophic lateral sclerosis. Proc Natl Acad Sci USA. 2009;106(8):2794-2799.

[3] Meij BP, Bergknut N. Degenerative lumbosacral stenosis in dogs. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2010;40(5):983-1009.

[4] Glickman LT ve ark. Incidence of and breed-related risk factors for gastric dilatation-volvulus in dogs. J Am Vet Med Assoc. 2000;216(1):40-45.

[5] Westermarck E, Wiberg M. Exocrine pancreatic insufficiency in dogs. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2003;33(5):1165-1179.

[6] Hardie RJ ve ark. Cyclosporine treatment of anal furunculosis in 26 dogs. J Small Anim Pract. 2005;46(1):3-9.

[7] Chavkin MJ ve ark. Risk factors for development of chronic superficial keratitis in dogs. J Am Vet Med Assoc. 1994;204(10):1630-1634.

[8] Olivry T ve ark. Treatment of canine atopic dermatitis: 2015 updated guidelines from the International Committee on Allergic Diseases of Animals (ICADA). BMC Vet Res. 2015;11:210.

[9] Smith AN. Hemangiosarcoma in dogs and cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2003;33(3):533-552.